کامپاند پی وی سی (PVC)
کامپاند پی وی سی ترکیبی مهندسی شده از رزین PVC به همراه نرمکنندهها، پایدارکنندهها و افزودنی های مشخص است که برای رسیدن به خواص دقیق و از پیشتعریفشده تولید میشود.
خیلی رک و واضح، کامپاند PVC یعنی پی وی سی آماده مصرف که دقیقاً مطابق کاربرد نهایی تنظیم شده و بدون نیاز به تغییر یا آزمونوخطا، مستقیم وارد خط تولید میشود.
کامپاند پی وی سی (PVC Compound) چیست؟
کامپاند پی وی سی، نسخه فرمولاسیونشده و «آمادهبهمصرف» از رزین PVC است که با ترکیب کنترلشدهی افزودنیها (نرمکنندهها، پایدارکنندههای حرارتی، روانکنندهها، پرکنندهها، آنتییووی، رنگدانهها و اصلاحکنندههای ضربه) بهگونهای مهندسی میشود که دقیقاً مطابق نیاز یک کاربرد صنعتی رفتار کند. تفاوت اصلی آن با PVC خام در این است که PVC خام فقط یک رزین پایه است و برای رسیدن به عملکرد واقعی در خط تولید، ناگزیر به افزودن و تنظیم دقیق همین افزودنیها هستیم؛ در حالیکه کامپاند PVC این مرحله را از قبل طی کرده و ویژگیهای مکانیکی، حرارتی و رئولوژیکیاش تثبیت شده است. همین تثبیت، مزایایی مثل کیفیت یکنواخت، کاهش ضایعات، راهاندازی سریعتر قالب و اکسترودر، و پیشبینیپذیری در تولید را بههمراه دارد. از نظر دامنه کاربرد، کامپاند PVC تقریباً در همه جا حضور دارد: لوله و اتصالات، پروفیل در و پنجره، سیم و کابل، کفپوش و دیوارپوش، روکشها و پوششها، تیوب و کیسههای پزشکی، قطعات داخلی خودرو و انواع فیلمهای شرینک و بستهبندی. دو خانوادهی کلیدی کامپاند PVC عبارتاند از کامپاند UPVC (سخت) که بدون نرمکننده است و برای سازههای ابعادی پایدار مثل پروفیل و لوله بهکار میرود، و کامپاند PVC نرم که با پلاستیسایزرها انعطافپذیر شده و برای کابل، کفپوش، شیلنگ و قطعات پزشکی مناسب است. نکتهی مهم این است که «کامپاند» فقط یک اسم نیست؛ هر فرمول، یک محصول مستقل با پنجره فرآیندی، شاخص جریان مذاب، سختی، مقاومت ضربه و الزامات استاندارد مخصوص خودش است. بنابراین انتخاب درست، یعنی تطبیق دقیق فرمول با کاربرد، استاندارد و تجهیزات خط تولید شما.
ویژگی های مهم کامپاند PVC
نقطه قوت کامپاند PVC «قابلیت تنظیم هدفمند» است؛ میتوان بین سختی و انعطاف تعادل ساخت، مقاومت ضربه را در سرما بالا برد، رفتار شعله را به کلاس موردنیاز رساند، شفافیت و براقیت را برای کاربردهای ظاهری تضمین کرد و همزمان فرآیند را روان و پایدار نگه داشت. در سطح عملکرد، کامپاندهای سخت UPVC بهخاطر عدم استفاده از نرمکننده، ابعادی پایدارتر، مدول بالاتر و واربج پایینتری دارند؛ برای همین پروفیل و لوله انتخاب اول است. از سوی دیگر، کامپاندهای نرم با پلاستیسایزر مناسب، در کابلسازی و کفپوش، شعاع خم کوچک، انعطاف دمای پایین و جذب شوک را فراهم میکنند. در فرآیند، تعادل روانکارهای داخلی/خارجی تعیین میکند مذاب چطور در سیلندر و قالب حرکت کند؛ روانکاری کم یعنی دمای موضعی بالا، ژل و سوختگی؛ روانکاری زیاد یعنی لغزش، پوستنارنجی و جوش سرد. پایداری حرارتی به سیستم استابیلایزر وابسته است؛ سیستمهای Ca/Zn مدرن بدون فلزات سنگین، هم سلامت فرایندی را حفظ میکنند و هم تغییر رنگ را بهحداقل میرسانند. از نظر پایداری محیطی، امکان تولید فرمولهای کمبو، کمVOC و دوستدار مقررات وجود دارد و با انتخاب پلاستیسایزرهای جایگزین غیر فتالاتی، ریسک مهاجرت/بو کاهش مییابد. نهایتاً، قابلیت رنگپذیری و سازگاری با مستربچها باعث میشود کامپاند PVC در طیف رنگی وسیع و با ثبات نوری مناسب عرضه شود—به شرط انتخاب پیگمنتهای سازگار با سیستم پایدارکننده و دمای فرآیند.
قیمت کامپاند پی وی سی
قیمت کامپاند پی وی سی معمولاً ثابت نیست و بسته به نوع کاربرد و ساختار فرمولاسیون، ممکن است در بازههای مختلف دچار نوسان شود. مهمترین عاملی که روی قیمت این محصول تأثیر میگذارد، نوع رزین PVC پایه و افزودنیهایی است که داخل فرمول بهکار میروند. کامپاندهای مخصوص کابل، پزشکی، پروفیل، کفپوش یا فیلم هرکدام ترکیبات متفاوتی دارند، و همین باعث میشود قیمت گریدها یکسان نباشد. کامپاندهایی که در تولیدات حساستری استفاده میشوند—مثل کابلهای برق، لولههای ارتباطی یا تجهیزات پزشکی—به خاطر مواد اولیه خاص و کنترل کیفیت سختتر، قیمت بالاتری نسبت به گریدهای عمومی دارند.
عامل دوم تأثیرگذار روی قیمت کامپاند PVC، شرایط بازار و نرخ ارز است. بخش زیادی از افزودنیهای تخصصی مثل پایدارکنندههای حرارتی، آنتییووی یا پلاستیسایزرهای پزشکی وارداتی هستند؛ به همین دلیل هر تغییر در نرخ دلار یا هزینه حملونقل، روی قیمت نهایی کامپاند تأثیر مستقیم میگذارد. از طرف دیگر، در زمانهایی که ساختوساز یا مصرف کابل افزایش پیدا میکند، معمولاً تقاضای کامپاند PVC هم بالا میرود و این موضوع میتواند باعث نوسان قیمت شود.
برای خرید کامپاند PVC، بهترین کار این است که قبل از انتخاب، دقیقاً مشخص کنید محصول نهایی شما چیست و چه ویژگیهایی لازم دارید؛ چون هر گرید برای یک کاربرد مشخص طراحی شده و انتخاب اشتباه میتواند کیفیت محصول نهایی را پایین بیاورد یا هزینه تولید را بالا ببرد. هنگام خرید، حتماً از تأمینکننده بخواهید آنالیز فنی گرید را در اختیار شما قرار دهد و اگر مصرف شما بالا است، بهتر است نمونه اولیه را روی خط تولید خودتان تست کنید تا از سازگاری کامپاند با دستگاه مطمئن شوید.